"Socialistet": Këtu bëhet fjalë për gra të organizuara në mënyrë relativisht autonome brenda lëvizjes socialiste dhe më vonë edhe asaj komuniste. Bazë për kërkesat e grave socialiste janë kërkesat e përgjithshme socialiste për shfuqizimin e ligjeve klasore dhe pronës private në prodhimin e produkteve. Ideatoret e lëvizjes socialiste të grave si Klara Cetkin këjrkuan hierarkizimin e gjinive në mënyrë të ngjashme me shpërbërjen e klasave. Në qendër të kërkesave të grave socialiste ishte krijimi i barazisë ekonomike mes punëtoreve femra dhe atyre meshkuj (e njëjta pagë për të njëjtën punë, krijimi i sindikatave të grave etj.) Festimi i ditës ndërkombëtare të grave më 8 mars vjen nga gratë socialiste:
"Në përputhje me organizatat politike dhe sindikaliste të klasës së proletariatit në vendin e tyre, gratë socialiste të të gjitha vendeve do të organizojnë çldo vit një ditë të grave, e cila i shërben në radhë të parë agjitacionit për të drejtën e votës."
[Rezoluta e Konferencës II Ndërkombëtare të Grave Socialiste në Kopenhagë, 1910]

Zhvillimi në vende të zgjedhura

SHBA: Lëvizja e grave lindi nga lëvizja kundër skllavërisë (Abolitionismus), në të cilën u organizuan në mënyrë të pazakontë shumë gra. Ato duhet t'i mbronin kërkesat e tyre kundër kishës dhe kundër paragjykimeve nga radhët e abolicinistëve meshkuj. Tipike për lëvizjen amerikane të grave ishte motërzimi mes grave të bardha dhe atyre me ngjyrë. Thyerja me abolicionistët erdhi për shkak të njohjes me kushtetutë të së drejtës së votës për zezakët. Në ndryshimin përkatës në kushtetutë u përfshi edhe shtojca "male", duke e bërë kështu të qartë përjashtimin e grave nga e drejta e votës. Më parë, e drejta e votës për gratë njihej me kufizime në disa shtete federale. Këtë e kishin në dorë burat e Partisë Republikane, me të cilët feministet kishin luftuar fillimisht së bashku për të drejtat e zezakëve. Lëvizja për të drejtën e votës së grave krijoi më pas organizatat e veta: "National Ëoman Suffrage Association" (NËSA) dhe "American Ëoman Suffrage Association" (AËSA), të cilat më vonë u bashkuan. Në SHBA, gratë fituan të drejtën e plotë të votës në vitin 1920 - rreth 50 vjet pas heqjes së kësaj të drejte nëpërmjet ndryshimit të përmendur të kushtetutës.

Anglia: Lëvizja e grave filloi me reformën për të drejtën e votës në vitin 1832. Kjo reformë synonte të demokratizonte parlamentarizmin anglez, por i përjashtoi gratë nga e drejta e votës parlamentare dhe ajo komunale (duke i shtuar fjalës "persons" përcaktorin "male". Por në vitet 60 të shekullit XIX nisi një luftë e organizuar politike. Lindi lëvizja e fuqishme për të drejtën e votës e Suffragates, e cila kërkonte të fitonte të drejtën e votës së grave nëpërmjet punës në publik dhe peticioneve. Një partner i rëndësishëm i suffragates ishte filozofi dhe deputeti anglez Xhon Stjuart Mill. Fillimisht, ato mundën të fitonin të drejtën për të zgjedhur dhe për t'u zgjedhur në komuna dhe sferat e ulëta të administratës (1869). "Lëvizja për mirësjellje dhe zakone" nën udhëheqjen e Jozefinë Butler u ngrit kundër rregullimit të prostitucionit nga policia. Pak kohë më vonë, kjo urdhëresë u shfuqizua. Gratë proletare u organizuan në "Ëomen's Trade Union Provident League". Edhe ato u bashkuan më vonë ke kërkesën për të drejtën e votës. Për këtë arsye, e ashtuquajtura lëvizje e suffrageteve u bë një nga lëvizjet më të mëdha politike në Angli para Luftës së Parë Botërore. Meqë qeveria liberale nuk reagoi ndaj kërkesave, edhe gratë nuk iu trembën aksioneve spektakolare. Popullariteti i idhtareve për të drejtat e grave rritej për shkak të arrestimeve dhe trajtimit brutal të suffrageteve në burg. Lufta Botërore i dha fund luftës për të drejtat e grave.

Gjermania: Lëvizja për të drejtat e grave, fillimisht ishte brenda kuadrit të Revolucionit të 1848-ës. Në fazën pasuese restauruese, grave iu hoqën të drejtat e tyre themelore, si p.sh. e drejta për anëtarësim në një shoqatë apo e drejta për të punuar në redaksinë e gazetave. Ishin këto masa që e mposhtën lëvizjen e grave. Liberalizimi politik i vitit 1860 coi në themelimin e së parës shoqatë grash, të "Shoqatës së Përgjithshme Gjermane të Grave" (ADF) nga Luizë Oto Peters. Demokracia sociale e hershme gjermane eci dorë për dorë me lëvizjen proletare të grave, organizatore e së cilës ishte Klara Cetkin. Nën ndikimin e saj, socialdemokratët  e përfshinë të drejtën e votës së grave në programin e tyre. Në Gjermani, e drejta e votës për gratë u vendos nga socialdemokratët në vitin 1918, pas luftës së humbur.

Rezultatet: Kërkesat më të rëndësishme politike të grave - veçanërisht kërkesa për të drejtën e votës -, më në fund u arritën. Pas Luftës së Dytë Botërore, vëmendja e shoqërisë u zhvendos sërish te familja dhe mëmësia- të zhgënjyerit nga lufta kishin nevojë për përkujdejse, rënia e numrit të lindjeve duhej ekuilibruar. Vetëm 60 vjet më vonë u rikthyen idetë dhe mendimet e brezit të gjysheve.

[Autore: Dorette Wesemann, Redaktor: Ragnar Müller]

[Kreu i faqes]

Temat:  Të drejtat e njeriut  I  Modele  I  Demokracia  I  Partitë  I  Evropa  I  Globalizimi  I  Kombet e Bashkuara  I  Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat

     

Kjo ofertë Online mbi edukimin politik u zhvillua nga agora-wissen, Shoqata e Shtutgartit për përçim dijesh përmes mediave te reja dhe edukimit politik. Në rast pyetjesh apo vërejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.