Dokumenti 1
Lart Dokumenti 1 Dokumenti 2 Dokumenti 3 Dokumenti 4 Dokumenti 5

 


 

Tė Drejtat e Njeriut

Tė Drejtat e Gruas



 

Informacione tė tjera:
Portret i Olympe de Gouges
 
Contrat social pėr bashkėshortėt

[Teksti bazohet nė "Deklaratėn franceze tė drejtave tė njeriut dhe atyre qytetare", tė cilėn do ta gjeni nė pjesėn e dokumenteve tė kompleksit tematik "Tė Drejtat e Njeriut"]


"Deklarata e tė drejtave tė gruas dhe qytetares"

nga Olympe de Gouges

Tė drejtat e gruas

Burrė, je nė gjendje tė jesh i drejtė? Njė grua tė bėn kėtė pyetje. Kėtė tė drejtė, tė paktėn, nuk mund t'ia mohosh. Mė thuaj, kush ta ka dhėnė kėtė pushtet absolut, tė shtypėsh gjininė time? Forca jote? Talentet e tua? Vėshtroje krijuesin nė urtėsinė e tij! Pėrshkoje natyrėn nė gjithė madhėshtinė e saj, natyrėn, sė cilės duket se do t'i afrohesh dhe gjej, nė guxofsh, njė shembull tė kėsaj tiranie. Shko te kafshėt, pyeti elementėt, studioji bimėt, hidh njė vėshtrim nė kėtė cikėl tė natyrės dhe bashkohu me kėtė dėshmi, nėse t'i jap nė dorė mundėsitė. Kėrkoji, hetoji dhe dalloji, nė mundsh, gjinitė nė kėtė rregull tė natyrės. Kudo do t'i gjesh bashkė pa ndryshime, kudo ato punojnė sė bashku nė harmoni, punojnė pėr kėtė vepėr tė pavdekshme. Vetėm burri ka pėrshtatur nga pėrjashtimi njė parim. Ekstravagant, i verbėr, tė fryrė dhe tė degjeneruar nga shkenca, nė kėtė shekull tė ndricimit dhe mendjemprehtėsisė, me njė injorancė tė pashembullt, do tė urdhėrojė njė gjini, e cila zotėron tė gjitha aftėsitė intelektuale. Ai pėrpiqet tė pėrfitojė nga revolucioni, ai kėrkon tė drejtėn pėr barazi, pėr tė mos thėnė mė tepėr.

Pėr t'u miratuar nga Asambleja Kombėtare nė fund tė kėsaj legjislature ose nė legjislaturėn tjetėr.

Preambul

Ne, nėna, vajza, motra, pėrfaqėsuese tė kombit kėrkojmė tė pranohemi nė Asamblenė Kombėtare. Duke pasur parasysh qė mosnjohja, harresa ose shpėrfillja e tė drejtave tė grave janė arsyet e vetme tė mjerimit tė shoqėrisė dhe tė korrupsionit tė qeverive, kemi vendosur tė shpallim me anėn e kėsaj deklarate tė drejtat e patjetėrsueshme dhe tė shenjta gruas, qė tė gjithė anėtarėt e shoqėrisė ta kene parasysh kėtė deklaratė dhe qė t'i kujtojė pandėrprerė pėr tė drejtat dhe detyrimet e tyre, nė mėnyrė qė ushtrimi i pushtetit nga gratė njėlloj si pushteti i burrave, tė merret nė konsideratė mė tepėr, nė mėnyrė qė ankesat e qytetareve, tė bazuara tashmė nė parime tė thjeshta dhe tė pacenueshme, t'i shėrbejnė ruajtjes sė kushtetutės, ruajtjes sė zakoneve tė mira dhe mirėqenies sė pėrgjithshme.
Das an Schönheit ėie Mut im Ertragen der Mutterschaft überlegene Geschlecht anerkennt und erklärt somit, in Gegenėart und mit dem Beistand des Allmächtigen, die folgenden Rechte der Frau und Bürgerin.

Neni I

Gruaja ka lindur e lirė dhe ėshtė e barabartė me burrin nė tė gjitha tė drejtat. Ndryshimet sociale mund tė bėhen vetėm nė tė mirė tė tė gjithėve.

Neni II

Qėllimi i tė ēdo bashkimi politik ėshtė mbrojtja e tė drejtave natyrore dhe tė patjetėrsueshme tė gruas dhe burrit. Kėto tė drejta janė: liria, siguria, e drejta e pronės dhe veēanėrisht e drejta pėr t'u mbrojtur nga shtypja.

Neni III

Parimi i ēdo pushteti bazohet nė thelb te kombi, i cili nuk ėshtė gjė tjetėr veēse njė bashkėsi burrash dhe grash. Asnjė organ dhe asnjė person i veēantė nuk mund tė ketė pushtet, pa u legjitimuar nga kjo bashkėsi.

Neni IV

Liri dhe drejtėsi do tė thotė, t'iu kthesh tė tjerėve atė cka iu pėrket. Por gruas i mohohen kėto tė drejta pikėrisht nga tirania e vazhdueshme qė burri ushtron kundėr saj. Kėto kufizime duhet tė revizionohen nėpėrmjet ligjeve tė natyrės dhe arsyes.

Neni V

Ligjet e natyrės dhe tė arsyes duhet ta mbrojnė shoqėrinė nga tė gjitha veprimet e dėmshme pėr tė. Gjithēka qė nuk ndalohet nga kėto ligje tė urta hyjnore, nuk duhet tė lejohet dhe asnjė nuk duhet tė detyrohet tė bėjė dicka qė nuk e pėrcaktojnė qartė kėto ligje.

Neni VI

Ligji duhet tė jetė shprehje e vullnetit tė pėrgjithshėm. Tė gjithė qytetarėt dhe qytetaret duhet tė marrin pjesė personalisht ose nėpėrmjet pėrfaqėsuesve tė tyre nė hartimin e tij. Duhet tė jetė pėr tė gjithė e njėjta gjė. Tė gjithė qytetarėt dhe qytetaret, tė cilėt janė tė barabartė pėrpara ligjit, duhet tė marrrin pjesė njėsoj nė tė gjitha postet dhe pozicionet e jetės publike nė bazė tė aftėsive, pa bėrė dallime tė tjera pėrveē virtyteve dhe talenteve tė tyre.

Neni VII

Pėr gratė nuk ka tė drejta tė veēanta, ato akuzohen, arrestohen dhe mbahen nė burg nė rastet e pėrcaktuara me ligj. Gratė u nėnshtrohen, njėsoj si burrat, tė njėjtave ligje penale.

 Neni VIII

Ligji duhet tė japė dėnime, tė cilat janė tė pakthyeshme dhe tė domosdoshme dhe askush nuk duhet tė dėnohet, vetėm nė qoftė se nė bazė tė njė ligji nė fuqi, qė ka qenė nė fuqi para kryerjes sė veprės penale dhe qė zbatohet nė mėnyrė tė ligjshme te gratė.

 Neni IX

Ndaj ēdo gruaja, qė ėshtė gjykuar fajtore, duhet tė zbatohet ligji me forcė tė madhe.

Neni X

Askush nuk duhet tė dėnohet pėr shkak tė mendimeve tė tij, edhe sikur tė jenė kontradiktore. Gruaja ka tė drejtė ta  mohojė trekėmbėshin e ekzekutimit. Ajo duhet tė ketė njėlloj edhe tė drejtėn pėr tė mohuar tribunėn, me kusht qė veprimet dhe thėniet e saj nuk cenojnė rendin publik e ruajtur me ligj. 

Neni XI

Shprehja e lirė e mendimeve dhe ideve ėshtė njė nga tė drejtat mė tė vyera tė gruas, sepse kjo liri garanton atėsinė e baballarėve ndaj fėmijėve. Kėshtu, ēdo qytetare mund tė thotė nė liri tė plotė: "Unė jam nėna e njė fėmije qė ke prodhuar ti", pa pasur paragjykime qė do ta detyrojnė tė fshehė tė vėrtetėn. Megjithatė, ajo duhet tė njohė pėrgjegjėsinė qė i pėrcakton ligji nė rast shpėrdorimi tė kėsaj lirie.

Neni XII

Pėrfitimi mė i madh kėrkon gara garancinė e drejtave tė gruas dhe qytetares. Kjo garanci duhet t'i shėrbejė mirėqenies sė tė gjithėve dhe jo mirėqenies personale tė atyre qė i gėzojnė kėto tė drejta.

Neni XIII

Pėr mbajtjen e policisė dhe pėr shpenzimet e administrimit kėrkohen tė njėjtat kontribute nga burri dhe gruaja. Nėse gruaja ka pjesė nė tė gjitha detyrat dhe detyrimet, atėherė duhet tė ketė vend pėr tė edhe nė ndarjen e punėve dhe tė posteve nė zyrat e ulėta dhe tė larta dhe nė profesion.

Neni XIV

Qytetarėt dhe qytetaret kanė tė drejtėn qė vetė ose nėpėrmjet pėrfaqėsuesve tė tyre tė gjykojnė pėr kontributet publike. Qytetaret mund kenė detyrim pėr tė paguar taksa tė barabarta nga pasuria e tyre, vetėm atėherė kur ato mund tė jenė pjesė e administratės publike dhe mund tė bashkėvendosin pėr taksat, pėrdorimin dhe kohėzgjatjen e tyre.

Neni XV

Gratė qė kanė tė njėjtin rendiment nė punė me burrat, kanė tė drejtėn llogari nėpėrmjet njė raporti nga ēdo instancė publike.

Neni XVI

Njė shoqėri, nė tė cilėn nuk garantohet siguria e tė drejtave dhe nuk pėrcaktohet ndarja e pushteteve, nuk ka kushtetutė. Kushtetuta ėshtė zero dhe e pavlerė, nė qoftė se pjesa mė e madhe e individėve, qė pėrbėjnė kombin, nuk kanė bashkevepruar nė hartimin e saj.

Neni XVII

Prona iu pėrket tė dy gjinive tė bashkuar ose mė vete. Ēdo person gėzon njė tė drejtė tė pacenueshme dhe tė shenjtė pėr ta kėrkuar kėtė. Askujt nuk duhet t'i mohohet kjo si trashėgim i vėrtetė i kombit, nė qoftė se njė domosdoshmėri publike, qė ėshtė e pėrcaktuar me ligj, e bėn tė domosdoshme njė gjė tė tillė, megjithatė me kushtin e njė dėmshpėrblimi tė drejtė tė vendosur mė parė.

[Kreu i faqes]

 

Temat Tė drejtat e njeriut  I  Modele  I  Demokracia  I  Partitė  I  Evropa  I  Globalizimi  I  Kombet e Bashkuara  I  Qėndrueshmėria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat

     

Kjo ofertė Online mbi edukimin politik u zhvillua nga agora-wissen, Shoqata e Shtutgartit pėr pėrēim dijesh pėrmes mediave te reja dhe edukimit politik. Nė rast pyetjesh apo vėrejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.