duke marrë parasysh që Deklarata e Përgjithshme e të Drejtave të Njeriut mbështet parimin e moslejimit të diskriminimit dhe konstaton që të gjithë njerëzit kanë lindur të lirë dhe të barabartë në të drejta dhe dinjitet dhe që kushdo (secili) pa asnjë lloj dallimi, duke përfshirë këtu edhe dallimin për shkak të gjinisë, të pretendojë të gjitha të drejtat dhe liritë e përmendura në këtë Deklaratë;

duke marrë parasysh që shtetet nënshkruese të Pakteve Ndërkombëtare të të Drejtave të Njeriut janë të detyruar të sigurojnë barazinë e burrit dhe gruas në ushtrimin e të gjitha të drejtave ekonomike, shoqërore, kulturore, qytetare dhe politike;

duke marrë në konsideratë Marrëveshjen Ndërkombëtare për Mbështetjen e Barazisë mes Burrit dhe Gruas të nënshkruar nën kujdesin e Kombeve të Bashkuara dhe organizatave të veçanta;

duke marrë parasysh më tej vendimet, deklaratat dhe rekomandimet e Kombeve të Bashkuara dhe organizatave të veçanta për nxitjen e barazisë mes burrit dhe gruas;

por sidoqoftë të shqetësuar për diskriminimin e vazhdueshëm të grave, pavarësisht nga nënshkrimi i dokumenteve të ndryshme;

duke tërhequr vëmendjen që diskriminimi i gruas shkel parimet e barazisë dhe të moscenimit të dinjitetit të njeriut dhe i pengon gratë të marrin pjesë në të njëjtat kushte si burrat në jetën politike, shoqërore, ekonomike dhe kulturore të vendit të tyre, çka dëmton rritjen e mirëqenies së shoqërisë dhe familjes dhe e privon gruan për të shpalosur aftësitë e saj në shërbim të vendit dhe njerëzimit;

të shqetësuar që aty ku mbizotëron varfëria, gratë lihen pas dore në ushqyerje, në shërbimin mjekësor, arsim, punësim si dhe në plotësimin e nevojave bazë;

të bindur që krijimi i rendit të ri ekonomik botëror bazuar në barazi dhe drejtësi, do të kontribuojë thelbësisht në nxitjen e barazisë mes burrit dhe gruas;

duke bërë të qartë që mposhtja e aparteidit, e çdo lloj forme të racizmit, diskriminimit racor, kolonializmit, neokolonializmit, agresionit, pushtimit të vendeve të tjera si dhe të ndërhyrjes në çështjet e brendshme të shteteve, janë të domosdoshme për zbatimin e plotë të të drejtave të burrit dhe gruas;

duke vënë theksin në faktin që forcimi i paqes botërore dhe sigurisë ndërkombëtare, shtensionimi i gjendjes ndërkombëtare, bashkëpunimi mes të gjitha shteteve, pavarësisht rendit të tyre ekonomik dhe shoqëror, carmatimi i përgjithshëm dhe i plotë -në mënyrë të veçantë vendosja nën kontroll ndërkombëtar e armëve bërthamore-, zbatimi i parimeve të drejtësisë, të drejtësisë dhe të përfitimit të ndërsjellë në marrëdhëniet ndërshtetërore, si dhe zbatimi i së drejtës për vetëvendosje dhe pavarësi të popujeve që jetojnë nën sundimin kolonial apo nën pushtimin e huaj, marrja në konsideratë e pavarësisë kombëtare dhe paprekshmërisë territoriale nxisin përparimin dhe zhvillimin social dhe kontribuojnë në realizimin e barazisë së plotë mes burrit dhe gruas;

të bindur që bashkëveprimi sa më i madh i mundshëm dhe i barabartë i gruas në të gjitha fushat është kushti pr zhvillimin e gjithanshëm të një vendi, për mbarëvajtjen e botës dhe për çështjen e paqes;

të vetëdijshëm për mosnjohjen deri tani plotësisht të kontributit të gruas në mbarëvajtjen e familjes dhe në zhvillimin e shoqërisë, të domethënies sociale të nënës dhe të rolit të të dy prindërve në familje dhe në edukimin e fëmijëve si dhe të ndërgjegjshëm që roli në riprodhimin e qenieve njerëzore nuk duhet të jetë arsye për ta diskriminuar dhe që edukimi i fëmijëve është një detyrë, e cila u përket së bashku burrit dhe gruas dhe shoqërisë;

të ndërgjegjshëm që roli tradicional i burrit dhe roli i gruas në shoqëri dhe familje duhet të ndryshojnë, nëse synohet arritja e barazisë mes burrit dhe gruas;

të vendosur për realizimin e parimeve të Deklaratës për Shmangien e Diskriminimit të Gruas dhe të vendosur që në shërbim të këtij qëllimi të merren masat e domosdoshme për shmangien e çdo forme të një diskriminimi të tillë –

Në këtë marrëveshje, koncepti "diskriminimi i gruas" përkufizon çdo dallim, përjashtim ose kufizim në lidhje me gjininë, që ka si qëllim apo pasojë shkeljen apo dështimin e njohjes, pretendimit dhe realizimit të të drejtave dhe lirive themelore të njeriut nga gruaja - pavarësisht nga gjendja e saj - në fushën politike, ekonomike, sociale, kulturore apo në çdo fushë tjetër.

Shtetet nënshkruese dënojnë çdo formë të diskriminimit të gruas; ato bien dakord të ndjekin me të gjitha mjetet një politikë për shmangien e diskriminimit të gruas dhe për këtë qëllim zotohen të:

a) të përfshijnë parimin e barazisë mes burrit dhe gruas në kushtetutë ose në direktiva ligjore të tjera, nëse kjo nuk ka ndodhur deri në çastin e nënshkrimit të kësaj marrëveshjeje dhe të sigurojnë nëpërmjet masave ligjore për vënien në jetë të këtij parimi;

b) të ndalojnë nëpërmjet masave ligjore dhe masave të veçanta, sipas rastit edhe nëpërmjet sanksioneve, çdo formë të diskriminimit të gruas;

c) të sigurojnë mbrojtjen me ligj të të drejtave të grave mbështetur në barazinë e saj me burrin dhe të mbrojnë gruan nëpërmjet gjykatave përgjegjëse kombëtare dhe institucioneve të tjera publike nga çdo veprim diskriminues;

d) të mos ndërmarrin veprime ose praktika që diskriminojnë gruan dhe të sigurohet që të gjitha institucionet shtetërore dhe publike të veprojnë në përputhje me këtë detyrim;

e) të marrin të gjitha masat e nevojshme për shmangien e diskriminimit të gruas nga persona, organizata dhe ndërmarrje;

f) të marrin të gjitha masat e nevojshme, përfshirë këtu edhe masat ligjore për ndryshimin apo shfuqizimin e të gjitha ligjeve ekzistuese, dekreteve, zakoneve dhe praktikave që janë diskriminuese për gruan;

g) të shfuqizojnë të gjitha masat e brendshme penale, të cilat përbëjnë diskriminim për gruan.

Shtetet nënshkruese marrin të gjitha masat e nevojshme, përfshirë këtu edhe masat ligjore, në të gjitha fushat, në mënyrë të veçantë në fushën politike, sociale, ekonomike dhe kulturore, për të siguruar zhvillimin e gruas, në mënyrë që ajo të gëzojë të gjitha të drejtat dhe liritë themelore të njeriut njësoj si burri.

(1) Masat e veçanta të përkohshme për zbatimin e përshpejtuar të barazisë de facto nuk konsiderohen si diskriminim në kuadrin e kësaj marrëveshjeje, por nuk duhet të shërbejnë në asnjë mënyrë për ruajtjen e kritereve të barabarta apo të veçanta; këto masa duhet të shfuqizohen, sapo të jenë arritur qëllimet e barazisë dhe trajtimit të barabartë.

(2) Masat e veçanta të shteteve nënshkruese - përfshirë këtu edhe masat e përmendura në këtë marrëveshje- për mbrojtjen e mëmësisë nuk konsiderohen diskriminim.

Shtetet nënshkruese marrin të gjitha masat e nevojshme,

a) për të ndikuar në ndryshimin e shembujve kulturorë dhe socialë të sjelljes së burrit dhe gruas, për të arritur kështu shmangien e paragjykimeve dhe të praktikave që bazohen në idenë e superioritetit dhe inferioritetit apo në ndarjen stereotipike të roleve mes burrit dhe gruas;

b) për të siguruar që edukimi në familje do të kontribuojë në kuptimin e drejtë të mëmësisë si një detyrë sociale dhe për njohjen e përgjegjësisë së përbashkët të burrrit dhe gruas për edukimin dhe zhvillimin e fëmijës së tyre, ku duhet pasur parasysh që interesi i fëmijës është qëndron përpara gjithçkaje.

Shtetet nënshkruese marrin të gjitha masat, edhe masa ligjore, për zhdukjen e çdo forme të trafikimit dhe të shfrytëzimit të grave për prostitucion.

Shtetet nënshkruese marrin të gjitha masat për shmangien e diskriminimit të gruas në jetën politike dhe publike të vendit të saj dhe u sigurojnë të gjitha grave në të njëjtën mënyrë si burrave:

a) të drejtën e votës në të gjitha zgjedhjet dhe referendumet popullore si dhe të drejtën për t'u zgjedhur në të gjitha organet publike;

b) të drejtën për bashkëpunim në përgatitjen e politikave qeveritare dhe në zbatimin e tyre si dhe në zënien e posteve zyrtare dhe marrjen përsipër të të gjitha detyrave publike në të gjitha sferat e veprimtarisë shtetërore;

c) të drejtën për bashkëpunim në organizatat dhe shoqatat joshtetërore, të cilat janë pjesë e jetës publike dhe politike të vendit të tyre.

Shtetet nënshkruese marrin të gjitha masat për të siguruar që gratë në kushte të barabarta me burrat të kenë mundësi të përfaqësojnë qeverinë  e tyre në nivel ndërkombëtar dhe të marrin pjesë në punën e organizatave ndërkombëtare.

(1) Shtetet nënshkruese u sigurojnë grave të njëjta të drejta si burrave përsa i përket marrjes, ndryshimin ose mbajtjen e nënshtetësisë. Në mënyrë të veçantë, shtetet nënshkruese sigurojnë që gruaja nuk mund të detyrohet të ndryshojë nënshtetësinë apo të mbetet pa nënshtetësi, as pas martesës me një të huaj, as pas ndryshimit të shtetësisë së bashkëshortit gjatë martesës.

(2) Shtetet nënshkruese u sigurojnë grave të njëjta të drejta si burrave në lidhje me nënshtetësinë e fëmijëve.

Shtetet nënshkruese marrin të gjitha masat e nevojshme për shmangien e diskriminimit të gruas, për t'i siguruar asaj në fushën e arsimimit të njëjtat të drejta si burrit dhe për të siguruar mbështetur në barazinë mes burrit dhe gruas:

a) të njëjtat kushte në këshillimin profesional, në të drejtën për të mësuar dhe në marrjen e dëshmive në institucione arsimore të çdo lloji, qoftë në qytete, qoftë në fshatra. Kjo barazi vlen për arsimin parashkollor, shkollat e formimit të përgjithshëm, shkollat profesionale, institucionet arsimore të përgjithshme dhe teknike si dhe në çdo formë të arsimit profesional;

b) pranim në të njëjtat programe arsimore dhe provime si dhe personel mësimdhënës me kualifikime të së njëjtës vlerë dhe ambjente dhe pajisje shkollore të së njëjtës cilësi;

c) shmangien e çdo pikëpamjeje stereotipike në lidhje me rolin e burrit dhe gruas në të gjitha sferat e arsimimit dhe të gjitha format e mësimdhënies, nëpërmjet nxitjes së bashkedukimit dhe formave të tjera të edukimit, të cilat i shërbejnë arritjes së këtij qëllimi, në mënyrë të veçantë nëpërmjet përpunimit të metodave dhe planeve mësimore;

d) barazia e shanseve në marrjen e bursave dhe të sponsorizimeve të tjera për arsimim;

e) të njëjtat mundësi për pjesëmarrjen në programet e formimit pasuniversitar, përfshirë këtu edhe programet për të analfabetët dhe për alfabetizimin funksional, në mënyrë të veçantë për zvogëlimin e hendekut në shkallën e arsimimit mes burrit dhe gruas;

f) Zvogëlimi i përqindjes së grave që lënë shkollën, si dhe organizimi i programeve për gra dhe vajza, të cilat kanë braktisur shkollën para kohe;

g) të njëjtat mundësi për pjesëmarrjen aktive në sport dhe ushtrime fizike;

h) lejim në përdorimin e informacioneve specifike për mundësitë e arsimimit, të cilat kontribuojnë në shëndetin dhe mbarëvajtjen e familjes, përfshirë këtu edhe informimin dhe këshillimin në lidhje me planifikimin familjar.

(1) Shtetet nënshkruese marrin të gjitha masat për shmangien e diskriminimit të gruas në jetën profesionale, për t'i siguruar asaj në bazë të barazisë mes burrit dhe gruas të njëjtat të drejta, e në mënyrë të veçantë:

a) të drejtën për punë si e drejtë e patjetërsueshme e çdo njeriu;

b) të drejtën për të njëjtat mundësi punësimi, përfshirë edhe zbatimin e të njëjtave kritere përzgjedhëse gjatë marrjes në punë;

c) të drejtën për zgjedhjen e lirë të profesionit dhe zgjedhjen e lirë të vendit të punës, të drejtën për rritje profesionale, sigurinë e vendit të punës dhe të gjitha përfitimet dhe kushtet e punës, si dhe të drejtën për formim profesional dhe ndërrim të profesionit, përfshirë këtu specializimet apo kurset e kualifikimit të mëtejshëm;

d) të drejtën për të njëjtin shpërblim (pagë), përfshirë edhe përfitimet e tjera, dhe të drejtën për trajtim të barabartë për të njëjtën punë gjatë vlerësimit të cilësisë së punës;

e) të drejtën për siguri sociale, veçanërisht për shpërblim me daljen në pension, në rast papunësie, sëmundjeje, invaliditeti dhe në çdo pamundësi tjetër për të punuar, si dhe të drejtën për pagimin e lejës së zakonshme;

f) të drejtën për mbrojtjen e shëndetit dhe të sigurisë në vendin e punës, përfshirë edhe të drejtën për mbrojtjen e aftësisë riprodhuese.

(2) Për të penguar diskriminimin e gruas për shkak të martesës apo të mëmësisë dhe për t'i siguruar asaj të drejtën për punë, shtetet nënshkruese marrin masat e nevojshme:

a) për ndalimin e pushimit nga puna për shkak të shtatzënësisë apo lejës së lindjes - duke kërcënuar me vendosjen e sanksioneve - dhe për ndalimin e diskriminimit për shkak të gjendjes sociale pas pushimit nga puna;

b) për vendosjen e lejës së lindjes së paguar ose zëvendësimin e saj me përparësi sociale të krahasueshme pa humbur vendin e punës, vjetërsinë e punës apo shpërblimet sociale;

c) për sigurimin e shërbimeve sociale lehtësuese, të cilat iu japin mundësi prindërve, të koordinojnë detyrimet familjare me detyrat profesionale dhe me pjesëmarrjen në jetën publike, nëpërmjet mbështetjes dhe ngritjes së një rrjeti institucionesh për kujdesin ndaj fëmijës;

d) për sigurimin e një mbrojtjeje të veçantë për gratë gjatë shtatzënësisë në punë që janë të dëmshme për gratë shtatzëna.

(3) Ligjet për mbrojtjen e gruas në fushat e përmendura në këtë nen kontrollohen, ndryshohen, shfuqizohen ose zgjerohen rregullisht në bazë të njohurive shkencore dhe teknike.

(1) Shtetet nënshkruese marrin të gjitha masat e nevojshme për shmangien e diskriminimit të gruas në fushën e shëndetësisë, për t'i siguruar gruas në mënyrë të barabartë me burrin mundësinë për të gjitha shërbimet shëndetësore, përfshirë edhe shërbimet në lidhje me planifikimin familjar.

(2) Pa e cenuar pargrafin (1), shtetet nënshkruese marrin përsipër një kujdes të përshtatshëm dhe, nëse është e nevojshme edhe falas, për gruan gjatë periudhës së shtatzënësisë, si dhe gjatë dhe pas lindjes dhe për një ushqyerje të rregullt gjatë shtatzënësisë dhe gjatë lehonisë.

Shtetet nënshkruese marrin të gjitha masat e nevojshme për shmangien e diskriminimit të gruas në fushat e tjera të jetës ekonomike dhe sociale, për t'i siguruar asaj të njëjta të drejta si burrit në bazë të parimit të barazisë, veçanërisht

a) të drejtën për përkrahje financiare;

b) të drejtën për të marrë hua bankare, hipoteka dhe kredi të tjera financiare;

c) të drejtën për të marrë pjesë në aktivitete të kohës së lirë, sport dhe në të gjitha aspektet e jetës kulturore.

(1) Shtetet nënshkruese marrin parasysh problemet specifike në fshat dhe rolin e rëndësishëm të këtyre grave për mbijetesën ekonomike të familjes së tyre, përfshirë këtu edhe punën në fushat ekonomike që nuk shpërblehen në para për t'u kujdesur që vendimet e kësaj marrëveshjeje të zbatohen edhe për gratë në rajonet rurale.

(2) Shtetet nënshkruese marrin të gjitha masat e nevojshme për shmangien e diskriminimit të gruas në rajonet rurale, për t'u kujdesur që ajo të marrë pjesë dhe të gëzojë të njëjtat përparësi si burri në zhvillimin rural dhe të sigurojë në mënyrë të veçantë të drejtën për 

a) bashkëveprim - në të gjitha fushat - në hartimin dhe zbatimin e planeve të zhvillimit; 

b) hyrje në shërbimet e nevojshme shëndetësore, përfshi shërbimet informuese dhe këshilluese si dhe institucionet e veçanta në fushën e planifikimit familjar;

c) shërbime të drejtpërdrejta nga programe të drejtpërdrejta të sigurisë sociale;

d) Formim shkollor dhe jashtëshkollor dhe arsimim të çdo lloji, përfshi alfabetizimin funksional, si dhe përdorimin e të gjitha institucioneve arsimore të komunitetit, për zgjerimin veçanërisht të njohurive profesionale;

e) organizim të grupeve të vetëndihmës dhe shoqërive për arritjen e barazisë ekonomike të shanseve nëpërmjet punës së varur ose të pavarur;

f) pjesëmarrje në të gjitha aktivitetet e bashkësisë;

g) marrje kredish dhe huash bujqësore, ambjentesh tregtare dhe teknologjish të përshtatshme si dhe të drejtën për trajtim të barabartë në kuadrin e reformave agrare dhe atyre të tokës dhe gjatë aksioneve të shpërnguljeve rurale;

h) kushte të përshtatshme jetese, veçanërisht në lidhje me banesën, pajisjet sanitare, furnizimin me ujë dhe energji elektrike, si dhe linjat e transportit dhe të informimit.

(1) Shtetet nënshkruese i konsiderojnë burrin dhe gruan të barabartë përpara ligjit.

(2) Shtetet nënshkruese i sigurojnë gruas të njëjtën aftësi ligjore si dhe burrit në çështje të së drejtës qytetare dhe të njëjtat mundësi për ta ushtruar këtë aftësi. Në mënyrë të veçantë, ata i japin gruas të drejtën për bërjen e marrëveshjeve dhe administrimin e pronës, duke i siguruar trajtimin e barabartë në të gjitha shkallët e proceseve gjyqësore.

(3) Shtetet nënshkruese bien dakord që të shpallen të pavlefshme të gjitha marrëveshjet dhe të gjitha dokumentet e tjera private, ndikimi ligjor i të cilave çon në kufizimin e aftësisë ligjore të gruas.

(4) Shtetet nënshkruese u sigurojnë burrave dhe grave të njëjtat të drejta në lidhje me aktet ligjore mbi lirinë e lëvizjes dhe të zgjedhjes së lirë të vendbanimit.

(1) Shtetet nënshkruese marrin të gjitha masat e nevojshme për shmangien e diskriminimit të gruas në çështjet e martesës dhe familjes dhe sigurojnë në bazë të parimit të barazisë këto të drejta për burrin dhe gruan:

a) të njëjtën të drejtë për lidhjen në martesë;

b) të njëjtën të drejtë për zgjedhjen e lirë të bashkëshortit dhe për lidhjen në martesë vetëm me vullnet të plotë e të lirë;

c) të njëjtat të drejta dhe detyra në martesë dhe pas zgjidhjes së saj;

d) të njëjtat të drejta dhe detyra si prindër; në çdo rast, në plan të parë qëndrojnë fëmijët;

e) të njëjtën të drejtë për të vendosur lirisht dhe me përgjegjësi të plotë për numrin dhe ndryshimin në moshë mes fëmijëve si dhe të njëjtën të drejtë për hyrjen në informacionet, institucionet dhe mjetet informuese për zbatimin e këtyre të drejtave;

f) të njëjtat të drejta dhe detyra në çështjet e kujdestarisë, kujdesin për personin dhe pronën, në adoptimin e fëmijëve apo çështje të ngjashme institucionale, për sa  kohë drejtësia e shtetit përkatës i njeht të tilla institucione ligjore. Në çdo rast, interesat e fëmijës vendosen në plan të parë;

g) të njëjtat të drejta personale si bashkëshortë, përfshi edhe të drejtën e zgjedhjes së mbiemrit, të një profesioni dhe një aktivititeti;

h) të njëjtat të drejta për të dy bashkëshortët në lidhje me zotërimin e pasurive dhe marrjen, administrimin dhe përdorimin si dhe gleiche Rechte beider Ehegatten hinsichtlich des Eigentums an Vermögen und dessen Erëerb, Beëirtschaftung, Verëaltung und Nutzung soëie der Verfügung darüber, gleichviel ob unentgeltlich oder gegen Entgelt.

(2) Fejesa dhe lidhja në martesë e një fëmije nuk ka asnjë rrjedhojë ligjore. Megjithatë merren masat e domosdoshme, përfshi edhe masat ligjore, për të vendosur një moshë si kufi minimal për lidhjen në martesë dhe për ta bërë të detyrueshëm regjistrimin e kësaj martese në një regjistër zyrtar.

(...) [Vendosja e një komisioni]

(1) Shtetet nënshkruese janë të detyruara t'i paraqesin Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara dhe, për këshillim, komisionit të posacëm, një raport mbi masat ligjore, gjyqësore, administrative dhe të tjera dhe përparimet përkatëse, pikërisht

a) brenda një viti pas hyrjes në fuqi të marrëveshjes për shtetin përkatës dhe

b) pas kësaj, të paktën një herë në katër vjet dhe sa herë e kërkon komision.

(2) Në raporte bëhen të qartë faktorët dhe vështirësitë që ndikojnë në përmbushjen e detyrimeve të parashikuara në këtë marrëveshje.

(...) [mënyra e punës së komisionit]

(1) Komisioni i raporton çdo vit Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, nëpërmjet këshillit ekonomik dhe social për veprimtarinë e tij dhe në bazë të kontrollit të raporteve të shteteve nënshkruese mund të bëjë propozime dhe të japë rekomandime të përgjithshme. Këto, së bashku me pozicionet e mundshme të shteteve nënshkruese, do të përfshihen në raportin e komisionit.

(2) Sekretari i Përgjithshëm ia bën të ditur këto raporte Komisionit për Pozicionin Ligjor të Gruas.

(...) [Të tjera, proceses ratifikimi, modalitetet e hyrjes në fuqi]

[Kreu i faqes]

Temat:  Të drejtat e njeriut  I  Modele  I  Demokracia  I  Partitë  I  Evropa  I  Globalizimi  I  Kombet e Bashkuara  I  Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat

     

Kjo ofertë Online mbi edukimin politik u zhvillua nga agora-wissen, Shoqata e Shtutgartit për përçim dijesh përmes mediave te reja dhe edukimit politik. Në rast pyetjesh apo vërejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.