Rrethprerja

Të Drejtat e Njeriut

Të Drejtat e Gruas

Rrethprerja te femrat (Gjymtimi i organeve gjenitale, FGM)

FGM (= Female Genital Mutilation) është i përhapur kryesisht te shumë fise në Afrikë. Në Egjypt, Etiopi, Sudan apo Xhibut preken thuajse 100 % e grave. Në vende të tjera rrethpriten vetëm pjesëtarë të fiseve të caktuara, si p.sh. në Nigeri, Maili, Burkina Faso, Senegal, Kenia etj. FGM shfaqet edhe në Gadishullin Arabik (p.sh. në Emiratet e Bashkuara Arabe, në Jemenin e Jugut) dhe në disa pjesë të Azisë.

Sipas studimeve, në mbarë botën janë të prekura rreth 100 deri në 157 milionë gra dhe vajza nga rrethprerja femërore. Kësaj shifre i shtohen çdo vit rreth dy milionë vajza. Pra, ç ditë rrethpriten afro 6000 vajza. Rrethprerja te vajzat nuk mund të barazohet me rrethprerjen te djemtë, sepse në përgjithësi, ajo shkakton një dëm më të madh të organeve seksuale dhe ka pasoja shumë më të mëdha te shëndeti. Për këtë arsye, ajo nuk përkufizohet si rrethprerje, por si gjymtim i organeve gjenitale. Ka forma të ndryshme të kësaj rrethprerjeje:

	sunna e butë (sunna= arab. "traditë"): Shpimi, gërvishtja ose heqja e lëkurës së sipërme të klitorisit;
	sunna e modifikuar: heqja e pjesshme ose e plotë e klitorisit;
	klitoridektomia/Rrethprerja: heqja e një pjese ose e të gjithë klitorisit si dhe të një pjese ose të të gjithë pjesës së buzëve të brendshme. Ky operacion shkakton një plagë të tillë, e cila është aq e madhe, saqë mbulon gjithë hapjen e vaginës.
	infibulacioni/prerja faraonike: Heqja e klitorisit, e buzëve të brendshme dhe e shtresave të brendshme të buzëve të jashtme. Pjesët e mbetura e buzëve të jashtme qepen me zorrë maceje ose shtrëngohen me njëra-tjetrën me gjemba. Në plagë futet një tub i vogël, për të krijuar një hapje për urinën dhe gjakun e menstruacioneve.

Ndërhyrja kryhet me mjete nga më të ndryshmet si: brisqe, gërshërë, thika ose copa qelqi. Në pjesën më të madhe të rasteve kryhet pa kurrfarë anestezie apo desinfektimi. Gjymtimi kryhet nga mami, gra plaka, më rrallë priftërinj burra ose berberë. Vajzat janë zakonisht të moshës nga katër deri në tetë vjeç.

Sfondi: FGM është një zakon i lashtë, që i ka fillesat në kohën e shfaqjes së besimeve monoteiste. Ai është i përhapur te muslimanët, por edhe të të krishterët dhe animistët. Arsyet që kanë cuar në gjymtimin e organeve gjenitate janë vërtet të shumëllojshme:

	Gjymtimi i organeve gjenitale është ndalesë fetare (megjithatë as në Kuran, as në Bibël nuk përmendet dhe nuk përligjet rrethprerja te vajzat).
	Seksi femër është i shëmtuar dhe i ndotur, rrethprerja dhe infibulacioni e mbron gruan nga sëmundjet, rrjedhjet, krimbat etj.
	Gjymtimi i shndërron vajzat në gra me vlerë, sepse largohet "pjesa burrërore".
	Gjymtimi zvogëlon dëshirën seksuale të grave dhe i mbron ato nga seksualiteti i shfrenuar.
	Gjymtimi rrit pjellorinë dhe shanset e gruas për t'u martuar.
	Burrat ndihen më të kënaqur seksualisht me gratë e infibuluara.
	Traditat e vjetra duhet të ruhen. Fajtor për shkeljen e këtyre traditave është "ndikimi i kulturës perëndimore".

Por motvi i vërtetë për gjymtimin e organeve gjenitale qëndron shpesh në strukturën patriarkale të këtyre shoqërive. Gjymtimi i shërben kontrollit të seksualitetit femëror dhe duhet të shërbejë si mbrojtje ndaj humbjes së virgjërisë dhe promiskuitetit në martesë. Pasojat për shëndetin janë të rënda:

	gjendje shoku për shkak të gjakosjes së madhe;
	helmimi i gjakut, tetanosi;
	shfaqja e paralizës, hepatiti dhe HIV-i;
	probleme me urinimin, dëmtim dhe infeksion në rrugët urinare dhe veshka;
	infeksione të mitrës dhe vezoreve, shterpësi;
	dhimbje të forta gjatë menstruacioneve;
	dhimbje gjatë aktit seksual të grave të infibuluara, sidomos pas martesës, pas lindjeve, kur burri penetron hapjen shumë të vogël;
	lindje problematike te gratë e infibuluara, me rrezik për nënën dhe fëmijën (hapja vaginale është shumë e vogël dhe duhet të hapet me operacion para lindjes, për të bërë të mundur lindjen). Shenja e plagës është joelastike dhe shkakton shumë dhimbje gjatë procesit të lindjes. Si rrjedhojë, prerjet cezariane janë të shpeshta. Pas lindjes, gruaja qepet sërish. Kjo është me rrezik për jetën e nënës dhe të fëmijës (hapja vaginale është shumë vogël);
	sëmundje të shpeshta e lidhin gruan në shtëpi dhe ajo nuk mund të shkojë rregullisht në punë ose në shkollë;
	pasojat psikike janë reagime që ngjajnë me pasojat e traumave të tjera: izolim, reagime frike, depresione, dhe crregullime të sjelljes. Shpesh, gratë e kanë të ndaluar të flasin edhe për dhimbjet që ndiejnë.

Çfarë bëhet kundër gjymtimit seksual? Në shumë vende janë miratuar ligje kundër gjymtimit seksual te femrat. Në Egjipt, ministri i shëndetësisë, në një rezolutë, rekomandoi që largimi i pjesshëm i klitorisit i bërë nga mjekët të konsiderohet si ndërhyrje ekstreme. Edhe në Sudan dhe në Kenia ekzistojnë ndalesa ligjore. Por FGM është pjesë e integrale e këtyre shoqërive. Ligjet fillimisht shkaktuan vetëm një kryerje në fshehtësi të kësaj praktike. Shpesh, vajzat e përgjakura nuk çoheshin te mjeku. Nëse ligjet vinin nga pushteti kolonial, lindnin shpesh lëvizje kundër tyre.

Gjymtimi gjenital te femrat nuk është praktikë vetëm e fiseve primitive. Përkundrazi është një praktikë edhe e shtresave të mesme në qytete dhe përhapet gjithnjë e më shumë në Afrikë. Ka një prirje për të parapëlqyer praktikat e forta dhe jo ato të buta; operacionet (të cilat më parë kryheshin kur vajza hynte në moshë të pjekur) kryhen gjithnjë e më shumë te vajzat e vogla, madje edhe te foshnjat, meqë këto krijesa nuk mund të bëjnë rezistencë.

Gjymtim seksual te femrat, vetëm para disa vitesh është bërë temë e organizatave ndërkombëtare të shëndetësisë dhet të drejtave të njeriut. Madje edhe në vendet perëndimore, FGM praktikohet te emigrantët dhe të ardhurit. Perveç Francës nuk janë marrë masa kundër kësaj praktike. FGM shihet shpesh si më e parrezikshme nga ç'është në të vërtetë. Kjo mosndërhyrje justifikohet me qëndrimin liberal se duhet të ekzistojë toleranca për të mos u përzjerë në kulturat dhe traditat e tjera. Për ata që janë jashtë këtyre traditave, është e vështirë të mendohet që pikërisht gratë lejojnë që praktika kaq të rrezikshme ndaj vajzave të tyre, vetëm ngaqë shanset për martesë dhe për të jetuar do të jenë më të mira brenda kulturës së tyre.

Sot, në shumë vende ka projekte të vogla dhe nisma lokale të grave, të cilat veprojnë në shumë fusha kundër gjymtimit seksual dhe pasojave të tij. Nëpërmjet punës bindëse, kujdesit mjekësor, institucioneve për mbrojtjen e vajzave, arsimit dhe kualifikimit dhe hapjes së vendeve alternative të punës për mamitë. Përveç kësaj nxiten rite dhe festa të tjera alternative, për të shmangur frikën e humbjes së identitetit kulturor.

Linke:
FORWARD – www.forwarduk.org.uk
FGM Education and Netëorking Project: www.fgmnetwork.org

[Autore: Dorette Wesemann, Redaktor: Ragnar Müller]

[Kreu i faqes]

Temat: Të drejtat e njeriut  I Modele I Demokracia I Partitë I Evropa I  Globalizimi I Kombet e Bashkuara I Qëndrueshmëria

Metodat:    Didaktika politike    II    Pedagogjia e paqes    II    Metodat



Kjo ofertë Online mbi edukimin politik u zhvillua nga a gora-wissen, Shoqata e Shtutgartit për përçim dijesh përmes mediave te reja dhe edukimit politik. Në rast pyetjesh apo vërejtjesh drejtohuni Ju lutem te ne.