|
|
|
|
Diskutimet rreth hamendjes lidhur me ēėshtjen e vlerės universale tė tė drejtave tė njeriut, pėr tė cilat shpesh thuhet se kanė lindur tepėr pėr Evropėn e krishterė, kanė dhėnė rezultate tė dukshme. Ato janė arritur gjithashtu me dialogun mes feve dhe kulturave botėrore, duke gjetur nė kėtė mėnyrė vlera tė pėrbashkėta themelore pėr tė gjithė njerėzit, pra njė etikė botėrore. Bazė e kėtij zhvillimi ka qenė Parlamenti i Besimeve Botėrore, i cili pas bisedimeve tė shumta e tė lodhshme u mblodh nė vitin 1993 nė Chicago, dhe aprovoi "Deklaratėn e Etikės Botėrore". Pjesė tė deklaratės nė fjalė mund tė gjeni nė faqen e dokumenteve.
Themel i pėrpjekjeve pėr gjetjen e vlerave tė pėrbashkėta, tė cilat do tė njiheshin nga i gjithė njerėzimi, ėshtė konstatimi se ėshtė mė se e nevojshme gjetja e njė parimi tė pėrbashkėt pėr tė gjithė botėn, tė gjitha kulturat dhe fetė dhe pėr tė gjitha kohėt. Nė ēdo moment kjo do tė shėnonte thelbin e ēdo etike, pra gjetjen e njė Rregulle tė Artė. Nė tė bazohen tė gjitha etikat e njohura. Ajo ėshtė baza e veprimeve legjitime tė individėve, grupeve, shteteve dhe bashkėsive tė shteteve. Rregulla e Artė thotė: "Sillu me tjetrin, ashtu siē dėshiron qė tė tjerėt tė sillen me ty". Tė njėjtėn gjė e thotė edhe "Deklarata e Etikės Botėrore": "Ne duhet ta trajtojmė tjetrin, ashtu siē dėshirojmė tė trajtohemi nga tė tjerėt."
Dita e fundit tė Konferencės sė Bashkimit tė Shteteve tė Azisė Juglindore (Asean), tė martėn e kaluar nė kryeqytetin e Malajzisė, Kuala Lumpur, ėshtė karakterizuar nga diskutime kontradiktore rreth tė drejtave tė njeriut mes Shteteve tė Bashkuara dhe Evropės nga njėra anė si dhe Kinės dhe Azisė Juglindore nga ana tjetėr. Diskutimi filloi nė momentin kur kryeministri malajzian, Mahathir, propozoi qė Deklara e Pėrgjithshme pėr tė Drejtat e Njeriut t'u dedikohet interesave tė vendeve tė varfėra. Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian kundėrshtuan kategorikisht propozimin e kryeministrit malajzian. (...) Ministrat e jashtėm tė Malajzisė, Indonezisė dhe Filipineve u shprehėn pėr rishqyrtimin e Deklaratės. "Duke u nisur nga e kaluara, ne nuk duhet tė jemi aq kategorikė", u shpreh kryeministri indonezian Alatas. Sipas tij, qė nga viti 1948, janė themeluar afro 120 shtete tė reja, tė cilat nuk kanė qenė pjesmarrėse gjatė formulimit tė deklaratės. Kryeministri malajzian, Badawi tha se theksimi i tė drejtave individuale pėr liri nuk u pėrshtatet shteteve shumėkombėshe dhe me shumė fe, siē ėshtė rasti i Malajzisė. "Liria e tepėrt mund ta shkatėrrojė demokracinė" (...). [Frankfurter Allgemeine Zeitung e datės 30 korrik 1997]
[Kreu i faqes] [Faqja startuese Tė drejtat e njeriut]
|
|
Temat:
Tė
drejtat e njeriut I
Modele I
Demokracia I
Partitė
I Evropa
I Globalizimi
I Kombet e Bashkuara
I
Qėndrueshmėria
|
